Đang đặt vòng tránh thai và muốn thu hẹp âm đạo, chị cần báo loại vòng, ngày đặt và triệu chứng hiện tại cho bác sĩ trước khi chốt lịch. Vòng nằm trong tử cung, không phải trong thành âm đạo, nhưng điều đó chưa đủ để kết luận có thể giữ nguyên vòng hay làm thủ thuật ngay. Chị không nên tự tháo vòng, kéo dây hoặc đi tháo chỉ vì nghĩ làm đẹp thì bắt buộc phải bỏ vòng.
Vòng tránh thai nằm ở đâu so với vùng can thiệp?
Chị có thể hình dung tử cung và âm đạo là hai phần khác nhau, nối với nhau qua cổ tử cung. Thân vòng được đặt trong buồng tử cung. Dây vòng đi qua cổ tử cung và có một đoạn ở phía trên âm đạo để nhân viên y tế kiểm tra hoặc tháo vòng khi cần. Vì vậy, nói vòng nằm trong tử cung không có nghĩa là không cần nhắc đến dây vòng khi khám vùng âm đạo.
Thu hẹp âm đạo là can thiệp vào vùng âm đạo theo phương án bác sĩ đánh giá và trao đổi với chị. Nó không phải thủ thuật đặt vòng hay tháo vòng. Trước khi quyết định, chị cần biết chính xác mình được đề nghị làm ở đâu, phạm vi nào và ai trực tiếp thực hiện, thay vì chỉ nghe một tên gọi chung là làm đẹp vùng kín.
Thông tin của NHS về vòng tránh thai chứa đồng mô tả đây là dụng cụ đặt trong tử cung và phân biệt với vòng nội tiết. Nếu chị chỉ nhớ mình có đặt vòng mà không biết loại nào, hãy nói đúng như vậy. Một tấm ảnh phiếu đặt vòng sẽ hữu ích hơn việc tự đoán tên từ hình dạng chị từng thấy trên mạng.
Có phải luôn tháo vòng trước thủ thuật không?
Chị không nên coi việc đang có vòng là lý do mặc định phải tháo, cũng không nên coi việc đặt vòng đã lâu và không đau là giấy bảo đảm được làm thủ thuật. Quyết định giữ, kiểm tra thêm hay xử lý vòng cần dựa vào tình trạng phụ khoa, loại vòng, thời điểm đặt, triệu chứng và phương án can thiệp cụ thể.
Ở buổi khám, chị có thể hỏi thẳng: “Với vòng em đang dùng và vùng bác sĩ dự định can thiệp, có cần phối hợp bác sĩ sản phụ khoa không? Nếu cần tháo hoặc đổi vòng thì lý do là gì, và việc tránh thai sẽ được duy trì như thế nào?”. Câu trả lời nên gắn với hồ sơ của chị, không chỉ là quy định truyền miệng rằng ai làm cũng tháo.
Nếu bác sĩ đề nghị tháo, chị hãy báo cả lần quan hệ gần đây có nguy cơ mang thai và mong muốn sinh con sau này trước khi quyết định thời điểm. Không nên tự lên lịch tháo trước rồi mới hỏi cần tránh thai tiếp bằng cách nào. Việc tháo, thay hoặc đặt lại vòng là một quyết định riêng cần người có chuyên môn thực hiện.
Chị cũng không cần tự đặt mua một gói siêu âm hay xét nghiệm chỉ vì đang mang vòng. Bác sĩ sẽ xác định cần kiểm tra gì sau khi hỏi bệnh và khám. Khi hai nơi cùng theo dõi, hãy nhờ ghi rõ thông tin cần trao đổi để chị không phải tự truyền đạt bằng những câu như “bên kia bảo được”.
Cần mang thông tin loại vòng và ngày đặt nào?
Chị có thể lưu một ghi chú ngắn trong điện thoại. Không nhớ hết cũng không sao; ghi rõ phần chưa biết giúp bác sĩ xác định cần hỏi lại điều gì.
- Thông tin vòng: vòng đồng hay vòng nội tiết nếu biết, tên trên phiếu, ngày đặt và nơi đặt. Nếu từng thay vòng, ghi ngày thay gần nhất thay vì ngày đặt lần đầu.
- Hồ sơ sẵn có: phiếu đặt vòng, lịch hẹn kiểm tra, kết quả khám hoặc siêu âm gần đây nếu đã có. Không cần tự diễn giải hình ảnh là vòng đúng hay lệch.
- Những thay đổi chị nhận thấy: đau bụng dưới, ra máu khác thường, khí hư có mùi, sốt hoặc cảm giác dây khác trước. Ghi thời điểm bắt đầu và mức độ ảnh hưởng sinh hoạt.
- Thông tin sức khỏe liên quan: ngày kinh gần nhất nếu còn kinh, khả năng mang thai, thuốc đang dùng, dị ứng và những điều trị phụ khoa gần đây.
Ví dụ, thay vì chỉ nhắn “em đặt vòng rồi, có làm được không?”, chị có thể viết: “Em đặt vòng tại cơ sở này vào tháng này, chưa nhớ loại, hiện có hoặc không có triệu chứng sau đây. Em còn phiếu đặt vòng. Buổi khám em cần mang thêm hồ sơ nào?”. Đây là cách chuẩn bị thông tin, không phải mẫu để xin xác nhận làm thủ thuật qua tin nhắn.
Hướng dẫn chuẩn bị trước phẫu thuật của NHS nhấn mạnh việc khai báo tiền sử, thuốc đang dùng và kết quả kiểm tra trước đó; loại đánh giá cần làm phụ thuộc vào can thiệp và phương pháp vô cảm. Với chị đang mang vòng, thông tin tránh thai nên nằm trong cuộc trao đổi đó chứ không bị bỏ qua vì không phải thuốc uống.
Nếu còn thuốc kê đơn hoặc thực phẩm bổ sung khác, chị có thể dùng thêm phần ghi chú trong bài chuẩn bị thông tin sức khỏe trước buổi tư vấn tạo hình. Bài này giúp sắp xếp hồ sơ, không thay cho đánh giá riêng đối với thu hẹp âm đạo.
Nếu không sờ thấy dây vòng thì sao?
Không sờ thấy dây hoặc thấy dây khác trước là lý do liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở sản phụ khoa để kiểm tra. Điều này không tự chứng minh vòng đã tuột, và cũng không thể dùng việc không đau để khẳng định vòng vẫn ở đúng vị trí. Chị không nên cố đưa tay sâu hơn, dùng dụng cụ tìm dây hay nhờ người khác kéo thử.
Trong lúc chưa được kiểm tra, hãy dùng biện pháp tránh thai bổ sung như bao cao su hoặc tạm tránh quan hệ có nguy cơ mang thai. Nếu đã có quan hệ không được bảo vệ sau khi nghi vòng có vấn đề, cần báo sớm cho nhân viên y tế để được tư vấn về nguy cơ mang thai và việc có cần tránh thai khẩn cấp hay không. Đừng chờ đến ngày làm đẹp mới nhắc chuyện này.
Hướng dẫn NHS về dấu hiệu cần kiểm tra khi dùng vòng tránh thai lưu ý trường hợp không cảm nhận được dây, dây có cảm giác khác trước hoặc nghi mang thai cần được đánh giá; có thể cần biện pháp tránh thai khác trong thời gian chờ kiểm tra. Chị không cần liên tục tự kiểm tra để cố tìm cho ra dây.
Việc kiểm tra vòng và việc quyết định thu hẹp âm đạo nên được xử lý theo đúng thứ tự. Hãy báo cơ sở đang giữ lịch rằng chị có vấn đề cần khám phụ khoa trước, để lịch thẩm mỹ được xem xét lại thay vì cố giữ bằng mọi cách.
Đau bụng hoặc khí hư khác thường cần khám gì?
Nếu đang mang vòng mà xuất hiện đau bụng dưới mới, đau kéo dài, khí hư hôi hoặc khác thường, sốt hay chảy máu nhiều, chị nên đi khám phụ khoa thay vì coi đó chỉ là bất tiện trước ngày hẹn. Những biểu hiện này có nhiều nguyên nhân; không thể xác định qua một ảnh khí hư hoặc một câu mô tả rằng vòng làm chị khó chịu.
Đau bụng đột ngột dữ dội, choáng hoặc ngất, chảy máu nhiều kèm mệt lả, hay đau bụng khi nghi mang thai cần được đánh giá khẩn cấp. Chị không nên chờ lịch tư vấn thẩm mỹ trong các tình huống đó. Vòng tránh thai không loại bỏ hoàn toàn khả năng mang thai, nên thông tin chậm kinh hoặc thử thai có kết quả dương tính cũng cần được báo ngay.
Khi đi khám, chị hãy kể từ lúc nào bắt đầu đau hoặc ra dịch, có liên quan đến lần đặt vòng gần đây hay không, đã dùng thuốc gì và có sốt không. Không tự uống kháng sinh, đặt thuốc hoặc thụt rửa để triệu chứng tạm bớt rồi coi như đủ điều kiện làm thủ thuật.
Nếu cần điều trị hoặc theo dõi thêm, chị có thể hỏi khi nào cần đánh giá lại và ai sẽ xác nhận phương án tiếp theo. Không có một số ngày chờ dùng chung cho mọi loại vòng, mọi triệu chứng và mọi phương án thu hẹp âm đạo.
Câu hỏi thường gặp
Mới đặt vòng có nên giữ lịch làm đẹp không?
Chị nên báo ngày đặt vòng và tình trạng hiện tại trước khi giữ lịch can thiệp. Nếu còn đau, ra máu bất thường, sốt hoặc khí hư khác lạ, cần kiểm tra phụ khoa trước. Chị vẫn có thể hỏi về buổi tư vấn, nhưng không nên hiểu lịch tư vấn là xác nhận sẽ thực hiện thủ thuật ngay hôm đó. Không tự lấy một mốc chờ trên mạng để quyết định mình đã đủ điều kiện.
Có được tự kéo dây vòng không?
Không. Chị không nên kéo dây, tự cắt dây hay nhờ người không có chuyên môn tháo vòng. Nếu dây làm khó chịu, cảm giác khác trước hoặc người bạn đời cảm nhận được dây gây vướng, hãy nói với bác sĩ để được kiểm tra. Tự xử lý có thể khiến việc đánh giá và duy trì tránh thai trở nên khó khăn hơn.
Thu hẹp có thay thế biện pháp tránh thai không?
Không. Thu hẹp âm đạo không phải biện pháp tránh thai và không phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nếu phải tháo hoặc đổi vòng, chị cần một kế hoạch tránh thai riêng phù hợp với tình trạng của mình. Hướng dẫn kiêng quan hệ trong quá trình hồi phục cũng không phải kế hoạch tránh thai cho thời gian sau đó.
Hỏi hồ sơ cần mang trước khi quyết định lịch
Chị có thể liên hệ Phòng khám thẩm mỹ Dr. Tiến để hỏi hồ sơ cần mang tới buổi khám và nói rõ mình đang đặt vòng tránh thai. Khi khám, hãy hỏi ai trực tiếp đánh giá, ai dự kiến thực hiện và trường hợp nào cần phối hợp sản phụ khoa. TS.BS Vũ Trọng Tiến giữ vai trò cố vấn chuyên môn; việc thực hiện thuộc đội ngũ bác sĩ theo phương án được đánh giá và trao đổi với chị.
Mục tiêu của bước chuẩn bị là để thông tin về vòng không bị bỏ sót, không phải chốt làm thủ thuật bằng một câu trả lời từ xa. Chị có thể dành thời gian kiểm tra điều còn chưa rõ trước khi quyết định tiếp tục.
